Bycatch Reduction Nedir? Yan Avın Azaltılması ve Sürdürülebilir Balıkçılık Rehberi

Bycatch Reduction Nedir?

Karadeniz'de Sessiz Bir Sabah...

Güneş henüz doğmadan tekne limandan ayrılıyor.
Hedef, sezonun en verimli istavrit sürülerinden birini yakalamak.
Ağlar suya bırakılıyor.
Saatler sonra ağlar toplanırken hedef balıkların yanında istenmeyen birçok canlı da ağın içinde görülüyor.
Bazıları ekonomik değeri olmayan balıklar...
Bazıları genç bireyler...
Bazıları ise koruma altında bulunan deniz memelileri veya deniz kaplumbağaları.
Balıkçılık literatüründe bu durum Bycatch yani yan av olarak adlandırılır.
Yan av, yalnızca çevresel bir sorun değildir; aynı zamanda ekonomik kayıplara, operasyonel gecikmelere ve ekipman hasarına neden olabilen önemli bir konudur.

Bycatch Nedir?

Bycatch, hedeflenen tür dışında istemeden yakalanan tüm canlıları ifade eder.
Bunlar arasında:

• Yunuslar
• Balinalar
• Foklar
• Deniz kaplumbağaları
• Köpekbalıkları
• Vatozlar
• Koruma altındaki balık türleri
• Ticari değeri olmayan türler

yer alabilir.
Her yan av olayı aynı sonucu doğurmaz; ancak sık tekrarlandığında hem ekosistem hem de balıkçılık ekonomisi üzerinde olumsuz etkiler oluşturabilir.

Bycatch Reduction Neden Önemlidir?

Modern balıkçılık artık yalnızca "daha fazla balık yakalamak" üzerine kurulmamaktadır.
Uluslararası standartlarda başarılı bir balıkçılık operasyonu;

• doğal yaşamı koruyan,
• hedef dışı avı azaltan,
• ekipman verimliliğini artıran,
• ekonomik sürdürülebilirliği destekleyen

uygulamaları da içermelidir.
Bu nedenle Bycatch Reduction günümüzde birçok ülkenin balıkçılık politikalarında önemli bir yer tutmaktadır.

Yan Avın Başlıca Nedenleri

1. Ağ Seçimi

Yanlış göz açıklığı veya uygun olmayan ağ tipi, hedef dışı türlerin de yakalanmasına neden olabilir.

2. Av Bölgesi

Göç yolları üzerinde yapılan avcılıkta yan av riski artabilir.

3. Mevsimsel Hareketler

Üreme dönemleri ve göç sezonları, deniz memelilerinin yoğunluğunu etkileyebilir.

4. Uzun Süre Denizde Kalan Ağlar

Ağın suda kalma süresi arttıkça hedef dışı canlılarla karşılaşma olasılığı da yükselir.

Marine Mammal Mitigation Stratejileri

Uluslararası literatürde Marine Mammal Mitigation, deniz memelileri ile balıkçılık faaliyetleri arasındaki olumsuz etkileşimi azaltmaya yönelik uygulamaların genel adıdır.
Bunlar arasında:

• operasyon planlaması,
• av sahasının seçimi,
• ağ tasarımının iyileştirilmesi,
• eğitim programları,
• akustik uyarı sistemleri

yer alır.Bu yöntemler tek başına değil, birlikte uygulandığında daha etkili sonuçlar verebilir.

Akustik Pinger Sistemlerinin Rolü

Yan avın azaltılmasına yönelik kullanılan teknolojilerden biri de Acoustic Pinger sistemleridir.
Bu cihazlar balık ağlarına monte edilerek kontrollü akustik sinyaller üretir.
Amaç;

• ağın konumunun deniz memelileri tarafından daha kolay algılanmasına yardımcı olmak,
• doğrudan temas riskini azaltmaya katkı sağlamak,
• ağ hasarını ve operasyon kayıplarını azaltmayı desteklemektir.

Akustik pingerler, tüm sorunları tek başına çözen cihazlar değildir; ancak doğru planlanmış bir balıkçılık stratejisinin önemli bileşenlerinden biri olabilir.

Dolpinger'in Yaklaşımı

Dolpinger yalnızca bir ürün geliştirmeyi değil, sürdürülebilir balıkçılığa katkı sunmayı hedefler.
Bu yaklaşımın temel prensipleri şunlardır:

• Ağların daha görünür hale gelmesine katkı sağlamak
• Balıkçıların ekipman kayıplarını azaltmaya destek olmak
• Deniz memelileriyle gereksiz etkileşimi azaltmaya yardımcı olmak
• Bilimsel gelişmeleri takip ederek ürünlerini sürekli geliştirmek

Bu nedenle Dolpinger çözümleri, yalnızca ekipman değil; daha bilinçli bir balıkçılık yaklaşımının parçası olarak değerlendirilmelidir.

Gerçek Bir Operasyon Senaryosu

Akdeniz'de uzatma ağı kullanan bir balıkçı filosu düşünelim.
Geçmiş sezonlarda aynı bölgede sık sık ağ hasarı ve av kaybı yaşanmıştır.
Yeni sezonda ise;

• av sahaları yeniden planlanmış,
• ağların bakım periyotları sıklaştırılmış,
• uygun noktalarda akustik pinger sistemleri kullanılmış,
• ağ toplama süreleri optimize edilmiştir.

Sonuç olarak ekipman yönetimi iyileşmiş ve operasyonel verim artmıştır.
Bu örnek, tek bir çözüm yerine bütüncül yaklaşımın önemini göstermektedir.

Sık Yapılan Hatalar

❌ Ağları uzun süre kontrol etmeden denizde bırakmak
❌ Hasarlı ağlarla ava devam etmek
❌ Pinger cihazlarını düzensiz yerleştirmek
❌ Pil kontrolünü ihmal etmek
❌ Mevsimsel göç hareketlerini dikkate almamak

Sonuç

Bycatch Reduction yalnızca çevreyi korumak için değil, balıkçılık operasyonlarının uzun vadeli başarısı için de önemlidir.
Doğru ağ seçimi, operasyon planlaması, düzenli bakım ve akustik pinger teknolojilerinin birlikte değerlendirilmesi; hem ekonomik hem de çevresel açıdan daha sürdürülebilir sonuçlar sağlayabilir.
Dolpinger de bu yaklaşımı destekleyen teknolojik çözümler geliştirerek balıkçılara katkı sunmayı amaçlamaktadır.

Sık Sorulan Sorular

Bycatch Reduction ne demektir?

Hedef dışı canlıların istemeden yakalanmasını azaltmaya yönelik yöntemlerin genel adıdır.

Yan av tamamen önlenebilir mi?

Hayır. Ancak uygun ekipman, doğru operasyon planlaması ve teknolojik çözümlerle azaltılabilir.

Akustik pingerler Bycatch Reduction stratejisinin bir parçası mıdır?

Evet. Bazı balıkçılık operasyonlarında, deniz memelileriyle etkileşimi azaltmaya yönelik destekleyici teknolojiler arasında yer alırlar.